Klikdinges #158: Zo ziet misleiding op nepdatingsites eruit

Een belangrijk onderdeel van onderzoeksjournalistiek is vastbijten: als je iets hebt aangekaart waarvan je vindt dat het onrecht is, dan moet je niet stoppen na één publicatie. Daarom ben ik weer verder gegaan met ons onderzoek naar nepdatingsites.

Waar ga ik het over hebben?

• Een YouTube-aflevering, nieuws en achtergrondartikel over nepdatingsites

• Druk bezig met medicatie in gevangenissen

• En veel toffe klikdingessen.

Mijn afgelopen weken

Sommigen journalisten hebben er een hekel aan: dAt HeBbEn We Al EeNs GeDaAn. Maar ik vind het belangrijk om regelmatig terug te keren bij onderwerpen die je in het verleden hebt gedaan. Want superleuk (en een beetje arrogant) om te denken dat je met je ene stukje of item daadwerkelijk iets hebt veranderd. Ik denk dat je juist moet vastbijten en herhalen. Net zolang wijzen totdat je het niet meer kunt negeren.

Daarom was ik zo blij dat mijn collega’s van Pointer YouTube een uitzending wilden maken over nepdatingsites. Hier kun je de video checken:

Al vrij snel in ons onderzoek vonden we een Nederland netwerk van ruim 1.600 websites waarop (voornamelijk) mannen worden misleid. Op deze websites krijg je de indruk dat je een echte date kunt regelen, maar je wordt bericht na bericht aan het lijntje gehouden. En deze websites zijn van een Nederlands bedrijf.

Tijdens dit onderzoek wilden we ook weten hoe zulke websites aan de achterkant werken. Wie houden al die mannen aan de praat? Dat gebeurt vooral door chatoperators. Net als vier jaar geleden heb ik weer gesolliciteerd bij een bedrijf, et voila, ik ben weer aangenomen – blijkbaar verleer ik die skills niet meer.

Wil je weten hoe we dit onderzoek hebben uitgevoerd? Hier leggen we het uit. Een van de coolste stappen in dit onderzoek, is een script bouwen om werkdag bij een chatoperator te simuleren. We wilden namelijk zelf geen berichten sturen naar klanten, maar wel zien hoeveel klanten je op een dag kunt tegenkomen.

Op een gegeven moment kreeg ik de login-gegevens van het dashboard waarin ik moest werken. Vanaf dát moment wist ik pas hoe de omgeving eruit zag (en ik kon er ook weer elk moment uitgegooid worden als ik werd betrapt). Weinig tijd om zelf een scraper te bouwen, dus ik heb ik Claude Code een script gemaakt dat zo’n werkdag voor me nabootst. En na flink wat tweaken, testen en dubbelchecks kreeg ik precies wat ik nodig had: alle bewijsvoering dat dit bedrijf klanten misleidt.

In dit achtergrondartikel neem ik je mee in die wereld van misleiding. Wat zie je allemaal zodra je bent aangenomen?

Of er nu echt iets fundamenteels gaat veranderen? Ik betwijfel het. Maar goed, dan duik ik over een paar jaar weer in deze business. Het is eigenlijk best bizar dat dit wordt toegestaan in Nederland, terwijl we dondersgoed doorhebben dat niemand vrijwillig duizenden euro’s uitgeeft aan chatgesprekken met nepprofielen.

Tegelijkertijd heb ik voor het tv-team een onderzoek gedaan naar medicatie in gevangenissen… een flinke overgang met wat hierboven staat, maar niet minder belangrijk. Onderzoeksjournalist Jessica Villerius is al ruim twee jaar lang bezig met een Woo-verzoek over dit onderwerp. En nu ze de (gebrekkige) data heeft (zie ook onderstaande aflevering), wil ze weten welke conclusies je uit die data kunt trekken.

Ergens volgende maand publiceren we dat nieuws, maar ik kan alvast verklappen dat het behoorlijk intens is. Houd je mailbox in de gaten voor die update.

En dan nog wat leuke dingen. Allereerst een ontzettend gaaf gastcollege die ik bij de Fontys Hogeschool in Tilburg heb gegeven. In februari kwam ik vertellen hoe je data-onderzoek doet en hoe je daar mooie verhalen van maakt. En het allerleukste: je presentatie nauwelijks kunnen afronden, omdat er zoveel goede vragen van studenten komen.

En in het laatste weekeinde van mei ben ik ein-de-lijk weer aanwezig in Mechelen. Dan is er weer een nieuwe editie van Dataharvest. Mocht je nu bedenken: ik wil ook! Dikke pech, want alle kaarten zijn al verkocht. Heb je wel een kaartje bemachtigd? Cool, stuur me een berichtje als je daar even wil bijkletsen. Altijd gezellig.

Klikdingessen

Als je je extreem saaie bestaan een extra boost wil geven, dan word je actief op LinkedIn. Maar hoe val je op tussen al die andere carrièretijgers? Door vooral heel erg nederig, dankbaar en vereerd te zijn bij de meest basale prestaties. Deze GPT helpt je om de perfecte post voor de kleinste successen op te stellen.

In de VS staat een complete idioot aan het roer, genaamd Trump. Als hij besluit om zich van Europa te distantiëren, dan valt een gigantisch deel van onze bedrijven om. We zijn té afhankelijk van Amerikaanse tech. In dit artikel wordt pijnlijk zichtbaar hoe afhankelijk we zijn.

Elke dag voelt momenteel als een flash-forward naar een dystopische toekomst. Maar deze $&@# site… hier kun je AI-agents op inpluggen voor taken die alleen door mensen gedaan kunnen worden. Kortom, een soort marketplace voor fysieke, geautomatiseerde arbeid, ofzo? Fascinerend en verontrustend.

Het duurt met iets te lang voordat ik in dit verhaal begrijp waarom het erg is dat sloten worden dichtgegooid. Maar dikke kans dat je dan allang bent gegrepen door de gave visuals en de onderzoekstechnieken die zijn gebruikt om dit Volkskrant-verhaal over gedempte sloten te maken.

Even tussen ons: LuieJournalist is gewoon de beste website voor tools. Ik heb elke tool daar getest en alles is goedkoop dan wel gratis. Maar OSINT Navigator is ook gaaf om mee rond te spelen. Formuleer aan een chatbot welke taak je moet uitvoeren en je krijgt een lijst van tools met uitleg erbij. Aaaaawesome.

Ook nazi’s zoeken liefde. En dat deden ze tot voor kort op WhiteDate, een datingwebsite voor racisten. Totdat die website zijn ledenbestand lekte en iemand anders deze satirische website maakte.

Als je een parkeerboete krijgt, kun je die gewoon betalen en verder gaan met je leven. Maar deze guy had een briljant idee: zolang doorgraven totdat je een gigantisch datalek tegenkomt in de parkeerboetes-API.

Vind ik leuk

• Ben je er klaar mee dat jouw Bluesky-account op Amerikaanse servers staat gehost? Dan kun je de hele boel nu overzetten naar Eurosky

• Niet verrassend: De Telegraaf trapt in een AI-hoax en publiceert nepfoto en -verhaal

• James Blake - Trying Times 🔥

• Tuurlijk, het is enorm knap om appels te eten terwijl je ze jongleert… maar wtf?!

• Files die ontstaan terwijl er geen ongeluk voor je heeft plaatsgevonden: hoe werkt dat eigenlijk?

• Mocht je het nog niet doorhebben: X en Elon Musk zijn trash 🚮

• Datajournalist Just Vervaart wist met 2 postzegels en gadget van 5 euro een stealthfregat van 500 miljoen euro op te sporen

Tot de volgende editie. Waarschijnlijk vlak na Dataharvest en voor mijn zomervakantie. Tot dan!

Vind je deze nieuwsbrief tof? En vind je dat meer mensen Klikdinges moeten lezen? Stuur ze dan eens door naar www.klikdinges.nl.

Een andere manier om mij en jezelf te trakteren, is door een exemplaar van het Handboek Internetresearch & Datajournalistiek aan te schaffen. Via deze link krijg ik – als een van de schrijvers van dat handboek – een extra percentage van de verkoopprijs. Alvast bedankt! ❤️